Definitions containing the research լի : 10000 Results

Դանդաղութիւն, ութեան

s.

slowness, tardiness, delay, frivolity, idleness, indolence.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժեաց զմեր դանդաղութիւն ձեր գոհութեան նամամակդ։ Յաղթեալ լինի ի յօժարութենէդ ձերմէ դանդաղութիւն մտացս. (ՃՃ.։)


Դանդաղումն, ման

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ տնկցի ի ձանձրանալ ի քուն, կամ ի դանդաղումն. (Կլիմաք.։)


Դանդաչեմ, եցի

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

· Calfa

NBHL (1)

παραφέρομαι, περιφέρομαι vacillo, σείομαι moveor, πλάνομαι erro, ἑνυπνιάζω insomnio, φαντάζω imaginor Աստանդիլ, շարժլիլ, տատանիլ. տարաբերիլ՝ մարմնով կամ մտօք կամ բանիւ. ցնորիլ. յերազել. բանդագուշել. բաջաղել. բարբաջել.


Դանդաչկոտ

adj.

wavering.

· Calfa

NBHL (1)

(եթէ չիցէ գրելի Դանդաղկոտ) cf. դանդաչուն.


Դանդաչութիւն, ութեան

s.

vacillation;
delirium.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ բազում այլ ինչ աղետից լիք շարժմունք եւ դանդաչմունք. (Փիլ. այլաբ.։)


Դանդաչումն, ման

s.

cf. Դանդաչութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ բազում այլ ինչ աղետից լիք շարժմունք եւ դանդաչմունք. (Փիլ. այլաբ.։)


Դաշնադիր, դրաց

s. adj. contractor, that contracts;
— լինել, to contract, to make an agreement, to negotiate.

· Calfa


Դաշնաւոր, աց

adj.

confederate, allied;
stipulated, conventional.

· Calfa

NBHL (1)

Դաշնաւոր աժդահակայ եկեալ։ Դաշնաւոր լինել ընդ քեզ. (Խոր. ՟Ա. 23. ՟Բ. 81։)


Դաշնաւորիմ, եցայ

vn.

to agree;
to confederate, to ally;
to conspire, to plot.

· Calfa

NBHL (2)

Այժմ ընդ ծովեզերսն ալիքն դաշնաւորին. (Ածաբ. նոր կիր.։)

ԴԱՇՆԱՒՈՐԵՄ ԴԱՇՆԱՒՈՐԻՄ. συντίθημι, συμφωνέω , ὀμολογέω, σπένδω paciscor, foedus ineo, confoederor Դաշամբք հաստատել. ուխտել. դաշինս կռել. դաշնաւոր լինել. հաշտիլ. միաբանիլ. խօսք դնել կամ տալ.


Դաշնաւորութիւն, ութեան

s.

convention;
conleague.

· Calfa

NBHL (2)

Իսկ ուխտն (յայտ առնէ) զդաշնաւորութիւն, որ սուրբ մարմնով եւ արեամբն լինին ի նա հաւատացեալքն. (Կիւրղ. ղկ.։)

Զօտարամահն իւր լինել ի դաշնաւորութիւն նմա բերեալ. (Յհ. կթ.։)


Դաշտական, ի, աց

adj. s.

rural;
flat, level;
villager, countryman.

· Calfa

NBHL (1)

Գալիլեացւոց աշխարհն հարթ է եւ դաշտական. (Իգն.։)


Դաշտաձեւ

adj.

plain, in form of a plain.

· Calfa

NBHL (1)

Բըլուրք լերամբք հալեսցին, եւ դաշտաձեւ աշխարհ լինին. (Յս. որդի.։)


Դաշտային

cf. Դաշտական.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն անհարթութեան լեռնայնոյն եւ դաշտայնոյն։ Զլեռնային եւ զդաշտային (վայրս) սերմանեաց եւ տնկեաց. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. բագն.։)


Դաշտանամ, ացայ

vn.

to become a plain, to be flat.

· Calfa

NBHL (2)

Լինել որպէս զդաշտ հարթ. դաշտաւորիլ. տափարակիլ. եւ Նկուն լինել. դաշտի պէս տափկիլ.

Լեռնացեալ ալիքն դաշտացան. (Եղիշ. ՟Ե։)


Դողդոջոտ

adj.

cf. Դողդոջոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաստատք եւ դողդոջոտք՝ մեր կամքս. (Փիլ. լին.։)


Դողումն, ման

s.

cf. Դողութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Երկիւղ իցէ դողումն զգայութեան սրտին. (Կլիմաք.։)

Մեռանէր ի դողմանցն (այսինքն սոսկալի իրաց), որ լինելոց է յայնժամ։ Դողմունս անհանդուրժելիս. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ի՟Բ։)

Եւ ամենքին ի դողման լինիմք զարհուրելով. (Մաշկ.։)


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (2)

Կերողացն անախորժելիք. զի դոյզն մի ժամու յետոյ զլինդս ատամանցն վնասեն. (Համամ առակ.։)

Դոյզն քան զայլսն անիրաւեն։ Առ դոյզն մի արգելցի։ Զգալին դոյզն իմն երբէք ի վեր թռուցեալ յածի։ Վասն զի եւ դոյզն մի քան զանմարմինսն եւս թեւաբոյս լինի. (Փիլ.։)


Դուար, ի, աց

s.

cattle.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պատարագս որոշեալք, արջառ, այծ, դուար։ Ետ նմա դուարս, եւ որթս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։ ՟Դ. 121։)


Դուզնաքեայ, քէից

adj.

little, very little, moderate, small, light, thin.

· Calfa

NBHL (3)

Ասել դուզնաքեայ իմն թուի, բայց գործով հաստատել մեծ է։ Դուզնաքեայ գործ։ Կերպարանաց դուզնաքեայց։ Ի դուզնաքեայսն վարիցի խորհուրդսն։ Դուզնաքեայ զգեստ, նիւթ, շահ, պատճառք։ Դուզնաքեայք ոք։ Ոչ ի դուզնաքւոյ (ուստեք)։ Ո՛չ ի դուզնաքոյ ումեքէ։ Դուզնաքեացն՝ նուազք։ Դուազնաքեօքն շատին։ Դուզնաքեա՞յց լինի պատճառք չարեաց. (Փիլ.։)

Ոչ լինէր նմա բաւական ընթերցումն դուղնաքեայ. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 3։)

Դուզնաքեայ ինչ վասն նորին ասասցուք. (Կլիմաք.։)


Դուռն, դրանց, դրաց

s.

door, entrance;
sluice;
— մեծ, portal;
— or — արքունի, the Ottoman or Sublime Port;
the Court;
դրան մարդիկ, the courtiers;
դրան երէց, almoner, chaplain;
արտաքին դրունք, porch, portico;
դրանց ի դուրս, դրանէ ի —, from door to door;
գրօք փակելովք, with closed doors;
դուրք դրանն, the street door, the gate, portal;
ի դուրս, out;
ի դուրս մերձեալ, եկեալ, հասեալ, impending, very near;
առ դուրս մահու, at death's door;
դրունք դժոխոց, the gates of Hell.

· Calfa

NBHL (2)

Դուռն են լսելիք՝ մտաց. (Եղիշ. յես.։)

յն. թի՛ռա. պ. տէ՛ռ. սանս. տվա՛ռա. θύρα, πύλη porta, ianua, ostium, vestibulum դուռ. Մուտ եւ ել բնակարանի. մասն շինուածոյ փակելի եւ բանալի ի պէտս անցից ներքուստ արտաքս.


Դուրք

cf. Դուռն.

· Calfa


Դոփեմ, եցի

vn.

to tap, to stamp with the foot.

· Calfa

NBHL (1)

Ձանձրացկոտն ի ծունր կրկնելն՝ յօժարի հարկանել եւ դոփել ոտիւքն. (Կլիմաք.։)


Դպրոցակից, կցի, կցաց

s.

school-fellow.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսուցանէր մամաս զդպրոցակիցսն (կամ զդպրոցակից մանկունսն) ի բաց կալ ի սնոտի կռապաշտութենէն. (Հ. կիլիկ.։ Հ=Յ. սեպտ. ՟Բ.։)


Դրական, ի, աց

adj.

positive.

· Calfa

NBHL (1)

Դրականն. ամուսնանալի՛ (է). (Թր. քեր.։)


Դրակից, կցի, կցաց

adj. s. neighbour;
that resides near, that dwells in the neighbourhood.

· Calfa

NBHL (1)

Իննսուն եւ ինն՝ դրակից է հարիւրեկին. (Փիլ. լին. ՟Գ. 39։)


Դրաստ

cf. Դրախտ;
cf. Դարաստան.

· Calfa

NBHL (1)

Փափկասուն եւ երանալից տնկագործիւր դրաստ. (Պիտ.։)


Դրացի, ցւոյ, ցեաց

adj. s. neighbour.

· Calfa

NBHL (1)

Զդրացի ազգսն կոչէ ատելիս. (Մխ. երեմ.։)


Դրացութիւն, ութեան

s.

neighbourhood.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն դրացութեանն հպելով որոց ոչ է արժան։ Դրացութեանն միանգամայն եւ ազգակցութեան. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։ Փիլ. լին. ՟Դ. 47։)


Դրդուեմ, եցի

va.

to shake, to stagger, to move, to agitate, to excite.

· Calfa

NBHL (1)

Դրդուեաց զաղօթականն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 233։)


Դրժանք, անաց

s.

infringment, contravention, faithlessness.

· Calfa

NBHL (2)

Դրժանք տերեւաթափ լինելոյ. (Լմբ. սղ.։)

Հալածակա՛ն լինի վասն կարծեաց ինչ դրժանաց. (Վրդն. պտմ.։)


Դրժեմ, եցի

va.

to fail, to infringe, to contravene.

· Calfa

NBHL (2)

Երկու ազգ դրժողաց են. մին գազանաց, եւ միւսն մարդկան։ Որոց դրժելն կամին։ Իշխանաց դրժեն. (Փիլ. լին.։)

ներգործական բայ չէզոքական բայ ἑπιβουλεύω insidior, βλάπτω noceo (արմատն դրուժ. ոմանք գրեն Դժրել (զոր տեսցես), որպէս թէ արմատն իցէ դժ. դժուար) Դաւել ի մահ. դաւաճան, եւ ուխտազանց լինել. խարդախել. նենգել. ժխտել. դարանիլ. անիրաւիլ. վնասել.


Դրժողութիւն, ութեան

s.

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դրժութենէ (եղբօրն) սատակեալ լինի։ Քանզի պատրանք դրժումն է։ Կռիւք եւ դրժմունք (ազգականաց) առ միմեանս. (Փիլ.։)


Դրժութիւն, ութեան

s.

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դրժութենէ (եղբօրն) սատակեալ լինի։ Քանզի պատրանք դրժումն է։ Կռիւք եւ դրժմունք (ազգականաց) առ միմեանս. (Փիլ.։)


Դրժումն, ման

s.

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դրժութենէ (եղբօրն) սատակեալ լինի։ Քանզի պատրանք դրժումն է։ Կռիւք եւ դրժմունք (ազգականաց) առ միմեանս. (Փիլ.։)


Դրոշմ, ից, աց

s.

character, mark, print, note, impression, stamp;
seal;
bodkin;
blemish;
confirmation.

· Calfa

NBHL (1)

Զդրոշմ ուխտի սրբութեան օծութեանն։ Քրիստոսեան դրոշմաւն (լի) լինել ամենեցուն հոգւովն սրբով. (Ագաթ.։ Մաշտ.։ Կանոն.։)


Դրոշմած, ոց

s.

medal.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է գեղեցկութիւն. նկար բարութեան, ծաղիկ՝ որ թարշամի, դրոշմած շնչաւոր, տեսիլ ցանկալի. (Պիտառ.։)


Դրուագ, աց

s.

incrustation;
sculp-ture;
ceiling, wainscoting;
thin plate of metal;
emblem;
well finished work.

· Calfa

NBHL (2)

Այս դրուակ՝ մեծ եւ հաւաստի պատմութեամբ լինի. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Խաղաղութեամբ քո քրիստոս փրկիչ մեր ... այս դրուակ է, զոր ասէ երանելի յոհան, թէ վասն այսահարացն կարգեալ է. (Խոսր. պտրգ.։)


Դրուատեմ, եցի

va.

to praise, to give praises, to celebrate.

· Calfa

NBHL (1)

Դրուատեցին զշաւիղ խորհրդոյ մտաց խնդրողին։ Դրուատեալ ես սուրբ պանծալի նշան։ Ծով դրուատի ունակ մարգարտի. (Նար.։)


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

· Calfa

NBHL (5)

Նուիրաց մերոց առաջի աստուծոյ աստ լինի դրութիւն. (Խոսր.։)

Ի ձեռն անուանցն դրութեան։ Պէսպէս դրութեամբ անուանցն։ Դրութիւն ասի եւ անուանակոչութիւնն. (Փիլ. լին.։ Լմբ. սղ.։ Անյաղթ պերիարմ.։)

Բարեկարգութեան յօրինուածս, եւ հաճելի դրութիւնս. (Սարկ. քհ.։)

Դրութիւն է այցելութիւն տեսութեան իրիք իրի։ Եւ ի դրութեանցս ոմանք են քաղաքականք, եթէ ամուսնանալի՞ իցէ, եթէ պարսպելի՛. եւ ոմանք տեսականք, եթէ գնդաձե՞ւ իցէ երկին, եւ այլն. (Պիտ.։)

Իրաւունք ... բնութեամբ, իսկ օրէնքն՝ դրութեամբ. երիցագոյն են քան զդրութեամբն՝ բնութեամբն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 184։)


Դրսով

cf. Դսրով.

· Calfa

NBHL (1)

դսրով առնել, լինել. cf. Դսրովել, իլ.


Դրօշեմ, եցի

va.

to sculpture, to make images.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՞ր դրօշող, ո՞ր նկարիչ կարիցէ ճարտարութեան մեղուաց նմանել. (Ոսկ. փիլիպ.։)

γλύφω, κολάττω, ἑγκολάττω sculpo, scalpo, celo, rado, dolo (որպէս դրով յօշել. մանաւանդ նոյն ընդ պ. թէրալիյտէն. թ. թըրալ էթմէք ) Տաշելով եւ քերելով քանդակել, փորագրել, առաւել՝ զարձանս կռոց.


Դրօշուած, ոց

s.

sculpture, image.

· Calfa

NBHL (1)

Շինեալ եւ տուն հովանոց մահարձանօք սքանչելի դրօշուածովք. (Խոր. ՟Բ. 87։)


Դքսութիւն, ութեան

s.

duchy, dukedom.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զերեւելի իշխանութիւն դքսութեանն ունէր. (Ճ. ՟Ա.։)


Եբենեայ, էի, ից

adj.

ebon.

· Calfa

NBHL (2)

Գիր անուանեալ Եչ, ունակ զօրութեան կրկին ձայնաւորացս ի մի յարելոց սղելով, իէ՛. որպէս ձայնաւոր կիսաձայն, կամ երկբարբառ անկատար, յար եւ նման յ տառի անկելոյ ի մէջ բառի. եւ Օ ե տառի դաղմ. ըստ ձեւոյն եւ ըստ հնչման. նման է եւ արաբ. եէ՛. եւ լտ. j, որ ասի ի՛ երկայն, եւ ընդ բաղաձայնս գրի։ Սորին վասն առ նախնիս մեր անխտիր գրեալ տեսանեմք՝ լեալ, կամ լիեալ. եւ եթէ՝ ըստ յն. գրի էիթէ, եւ վերծանի ի՛թէ։

ե. Ի տառադարձութեան դնի փոխանակ յն. --, եւ ո՛չ --, որ լինի է. իսկ յն. --, ի մեզ լինի ի։


Եգիպտացի, ցւոյ, ցւոց

s. adj. egyptian.

· Calfa

NBHL (1)

Եգիպտացի պաստառակալօք. (կամ) պաստառալիր եգիպտացւովք». յն. պաստառակալօք որ յեգիպտոսէ. (Առակ. ՟Է. 16։)


Եգիպտուհի, հւոյ

s.

egyptian woman.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդդէմ եգիպտուհւոյն պատերազմ։ Լռեալ գոյ եգիպտուհին։ Յիմանալի եգիպտուհւոյն փախեար. (Ոսկ. ի կոյսն. եւ Ոսկ. լս.։)

Վարք մարիամայ եգիպտուհւոյն։ Մեծ եգիպտուհին՝ կոչեալ մարիամ. (Վրք. հց. ձ։ Հ=Յ. ապր. ՟Ա.։ Հ. կիլիկ.։)


Եզաբուն

adj.

sole, only, even

· Calfa

NBHL (1)

Ի բնէ կամ ի բնութենէ մի. միակ. անբաժանելի.


Եզակ, աց

adj. s.

one, sole, only;
unity.

· Calfa

NBHL (1)

Առնելով եզակ՝ առաջին եւ իշխան երեւելով. (Փիլ. լին.։)


Եզականապէս

adv.

singularly.

· Calfa

NBHL (1)

Եզակի ասէ, կե՛ր ... յոգնակի ասէ, մի՛ ուտիցէք. (Փիլ. լին.։)


Եզակի

s. adv.

adj. gr. singular;
singular number;
singularly.

· Calfa

NBHL (1)

Եզակի ասէ, կե՛ր ... յոգնակի ասէ, մի՛ ուտիցէք. (Փիլ. լին.։)